Nuus

 

Die ding van expat wees is dat ‘n mens nie noodwendig so op hoogte met jou vaderland se nuus bly nie. Dit kan as gevolg van omstandighede wees. Daar is immers nie koerantplakkate teen hierdie lamppale wat Suid-Afrikaanse nuus verkondig nie en wat jou dan nuuskierig genoeg maak sodat jy die koerant by die volgende verkeerslig koop nie. Dalk is die dataverbinding derdehands sodat elektroniese nuus baie skaars is. Verder is kuiertyd hier nie eksklusief met Suid-Afrikaners wat ‘n goeie bron van nuus kan wees nie. Meer dikwels is daar ‘n Brit, Australianer, Kanadees en ‘n Amerikaner of twee saam om die tafel sodat nuus uit Suid-Afrika nie hoog op die gesprekagenda is nie.

Dan is daar natuurlik keuse. Goed of sleg kies ek om so effens terug te staan en nie elke dag Suid-Afrikaanse nuus te gaan sóék nie. Ek maak darem periodiek ‘n draai op nuus webwerwe om so effens op hoogte van sake te bly.  Dít het noodwendig tot gevolg dat ek soms oor ou nuus opgewonde, omgekrap of witwarm-kwaad word.

Hierdie keer het die nuus egter na my gekom deur ‘n vinnige draai op die Al Jazeera kanaal en dis toe een van die kere wat my mond spreekwoordelik, later letterlik, oophang met die luister na die program en toe met die lees van ‘n paar artikels op die internet. Ek gaan soek bietjie verder om doodseker te maak dat die joernaliste nie die stories uit die lug gryp nie – hoor en sien toe eerstehands die onsin, gebrek aan opleiding, opvoeding en gesonde verstand van ‘n betrokke COO op youtube. Ek wil lag, kwaad word, nie glo wat ek sien en hoor nie, alles gelyk, maar woorde het ek nie…..

Kyk eerder self.

 

https://youtu.be/Rc-3Idc6YnU

 

Location, location

Ek is al drie weke terug in Accra, Ghana, maar volgens my slimfoon is ek steeds in Tembisa buite Pretoria. In Pretoria was ek wél, maar Tembisa nog nooit. Die befaamde CSI agente van die televisieprogram wat ek so getrou kyk, gaan ver na my soek as hulle op my selfoon se “location” vertrou.

Noodwendig beteken expat-wees dat ‘n mens nie altyd op dieselfde plek is nie. Dis somtyds simpel-sleg. As ‘n mens hier is, verlang jy na Suid-Afrika en as jy daar is, voel jy soms ook maar vreemd en uit plek. Ek sal altyd aan Suid-Afrika en spesifiek aan Pretoria as my huis dink. Maar elke keer as ek ná ‘n besoek aan Suid-Afrika hier in die huis instap, voel dit ook soos tuiskoms. En dan voel ek soms so effens skuldig. Hoekom? My skoonma sê dat ‘n vrou met ‘n skuldgvoel gebore word. ‘n Vorige, belese kollega van my man het hierdie alomteenwoordige skuldgevoel aan ons Afrikaners se Calvinistiese opvoeding toegeskryf. Dalk is dit skryfkos vir ‘n ander dag.

Twee Saterdae gelede is ons by ‘n St Patrick’s dag kuier hier naby. Tipies soos sulke kuiers hier verloop, kan ‘n mens slegs met die mense aan die tafel gesels totdat die orkes begin speel. Die algemeen aanvaarde reël vir enige orkesoptrede is dat dit so hard as moontlik moet wees. Dit veroorsaak dat ‘n mens vreemde mense wat jy 15 minute gelede ontmoet het se persoonlike ruimte tot op die intieme vlak moet binnedring om in mekaar se ore te skree. Die alternatief, almal om die tafel sit en staar voor hulle uit, glimlag wanneer iemand oogkontak maak en drink meer as wat hulle beplan het. Wag vir stilte tussen liedjies sodat jy verder kan gesels en jy gaan lánk wag.  Een liedjie vloei in die ander vir ‘n uur of meer. Goeie waarde vir geld vir die organiseerders, maar moeilik vir die gaste – of dalk Westerse gaste. Voordat die orkes begin speel het, het ons darem die standaard aanknopingspunte soos: “Hoe lank is julle al hier?” en “Waarvandaan is julle oorspronklik?” gedoen gekry. Onder die raserige musiek deur het my man, wat brawer as ek in sulke situasies is, verder geskree –gesels en gehoor dat dié twee jongmense ‘n heel unieke lewensbeskouing het. Hulle het besluit dat hulle professionele expats is. Hy, ‘n Australiër, het sy vrou, ‘n Kanadees ontmoet toe hy daar gewerk het. (Voordat hy daar aangeland het, was hy orals.)  Nie een van die twee is gepla deur die feit dat hulle mense letterlik op die uithoeke van die aardbol van mekaar bly nie. Hulle hoop om teen die einde van die jaar in Suid-Afrika, spesifiek Johannesburg te kan wees indien sy werksaansoek suksesvol is. Hulle sal  ‘n regmerkie langs Ghana maak as nóg ‘n land waar hulle was.

‘n Australiese paartjie met ‘n dogtertjie van vyf jaar oud en woonagtig in Bogoso, ‘n klein dorpie in die Weste van Ghana, verklaar ook dat hulle gaan waar daar werk is. Die feit dat hulle nie ‘n huis in Australië het om na toe terug te keer nie, is geen probleem nie.

Suid-Afrikaanse vriende met kinders hier in die laerskool, bly so hier en daar by familie en vriende wanneer hulle terug op vaderlandsgrond is. Die meubels en ander kosbare aardse besittings is in ‘n stoor of twee.

Sommige het die huis se deur toegetrek en hierheen gekom. Familie bly in die huis of dit word deur getroue bure of vriende opgepas. Wanneer daar ‘n kans vir ‘n besoek aan Suid-Afrika is, het hulle ‘n eie, bekende tuiskomplek omring deur alle aardse bekendheid.

Dit neem ‘n rukkie om in pas te kom met ‘n nuwe land se ritme, maar ek het geleer dat dit nie saakmaak wat my slimfoon sê nie, ék weet wat my “location” is. Dis waar my man is en my kinders en my ouers. Dis noodwendig verskillende tye en plekke, maar hoe bevoorreg is ek nie? Ek kan by meer as een plek in twee verskillende lande my skoene uitskop.  ‘n Huis is stene en sement, maar tuiswees is om te wees saam met die liefste mense in my lewe.

 

Badkamerblues: Vers 1…

My man het ‘n ding oor ‘n badkamer. Eintlik oor ander vertrekke ook, maar dis gewoonlik ‘n badkamer wat hom eerste vang. Dis die eerste vertrek wat, nadat ons in ‘n nuwe huis ingetrek het, sy kreatiewe self laat regop sit en wat onvermydelik tot uitbreek van baddens, die afbreek van mure en die afkap van teëls lei.

Onverpoos tower hy rekenaarplanne op en spandeer ons Saterdae in badkamerwinkels om krane en stortkoppe se goed en sleg te vergelyk.

Ons Ghanese huis was niks veskillends nie. Ek het nuwe gordyne en beddegoed gedroom en hy nuwe badkamers.

“Ek gaan vir jou móói badkamers maak. Daar sal genoeg geld vir nuwe gordyne ook wees,” belowe hy.

Die volgende dag daag ‘n nutsman-teler-bouer op om te kwoteer. Na ligte prysonderhandelings breek hy en ‘n handlanger baddens, wasbakke, toilette en teëls uit die twee badkamers en gooi alles op ‘n hoop voor die voordeur.

Ja, regtig. Hierna klim almal oor die hoop bourommel om in die huis te kom.

Die nutsman vertrek na sy afbreekwerk met ‘n belofte om terug te keer nadat die loodgieter se werk agter die rug is.

In die leë badkamers word ‘n bloedjong loodgietertjie op aandrang van madam Fafa losgelaat. Hy moet pype verlê en nuwe koppelings maak. Die jongman is gekwalifiseer, verseker sy ons, maar sonder ‘n vaste werk. Vandaar dat hy soggens eers haar en ‘n vriendin se huise skoonmaak voordat hy sy lyf by ons kom loodgieter hou. My vroeg- opstaan-vroeg-begin-vroeg-klaarmaak manier van dinge doen gaan toe nou nie hier werk nie. O, Afrika gaan my omtiep!

“Ek hou van die jongman. Hy is stil, respekvol en dit lyk asof hy sy werk goed doen,” verklaar my man na dag twee.

“Kom, ek wil jou die teëls gaan wys wat ek gekies het.”

Twee keer hoef hy my nie te nooi nie. Ek is twee weke al in ‘n nuwe land, nuwe stad, het geen huis nie en is moeg daarvan om in sy kantoor te sit en lees.

Met Lawrence agter die motor se stuur op pad na die badkamerwinkel sit ek en kyk na die vreemdheid buite die motorvenster. Alles is anders. Honderde motors beweeg teen ‘n slakkepas met baie min erg aan gewone verkeersreëls. Rooi verkeersligte geld klaarblyklik nie vir motorfietsryers nie en ‘n straat gemaak vir twee bane word vyf.

By verkeersligte kan mens selfoonlugtyd, elektriese proppe, skoenpolitoer, lugverfrissers, geskilde waatlemoen, papaja, lemoene en les bes klein hondjies koop.  Keurig gestapelde grondboontjies word met ‘n geoefende hand uit ‘n groot skottel op ‘n vrou se kop geskep, in ‘n sakkie gegooi en aan taxi-insittendes verkoop. ‘n Ander verkoop sakkies water uit ‘n soortgelyke skottel en ‘n derde gedroogde piesangs – of so lyk dit altans vir my. Hierdie vreeslose vrouens gee partykeer net een non-chalante tree na links of regs uit die pad van ‘n aankomende motor.

Soms maak een van hulle haar rug net so effens hol om ‘n motorfiets verbykomkans te gee en hou aan handeldryf uit die balanserende skottel op haar kop.Tussen alles deur vreet die oulikste bergbokkies van onsekere herkoms op die beknopte sypaadjies aan enigiets naastenby eetbaars en draai hulle gedweë van tussen motors terug wanneer iemand ‘n toeter druk.

Ek weet nie eintlik wat ek verwag het nie, maar die moderne badkamerwinkel waar ons na ‘n uur se gekruip deur die verkeer aangekom het, was ‘n verrassing.

Pragtige, moderne teëls, baddens, toilette en krane – enigiets wat ‘n kreatiewe badkamerbeplanner soos my man se hart begeer.

Ek oe en aa oor die mooi teëls en kraankurwes en sien in die proses al hoe minder nuwe gordyne op my horison, want alles is drie keer duurder as in Suid-Afrika.

Na twee ure in die winkel het ons alles. Goedkoperige toilette en wasbakke, duur krane en baie duur teëls. Ek sal alles so met verdrag kom aankoop soos dit nodig word.

‘n Paar dae later verklaar die loodgietertjie dat sy taak voltooi is totdat die teler sy deel kom doen het.

Die oorspronklike nutsman-teler-bouer het intussen na ‘n ligtelike loon dispuut besluit om nie terug te kom nie. ‘n Nuwe teler daag vanuit die niet op – so voel dit vir my –  en pak die taak teen Afrikaspoed aan.

“My vrou, jy met jou oog oor die teler gaan hou. Ons kannie skewe lyne hê nie.”

Ag, jetetjie tog! Ek verpes ‘n bouery en teëls en alles wat daarmee gepaardgaan. Ek sal ‘n sentimeter skewe teël mis terwl manlief oor 2 milimeter al menige teler se moed in sy skoene laat sak het omdat hy moes afbreek en oorbegin.

Gelukkig lyk dit darem vir my hierdie keer asof die paar geplakte teëls teen ons badkamermuur reguit is. Ek is ook beïndruk toe ek sien dat dat die teler ‘n waterpas gebruik voordat hy die volgende teël vasplak. Ag, dankie tog! Hier is nou die een projek wat sonder moeilikheid sal verloop. Vol moed stap ek terug kantoor toe om die goeie nuus te rapporteer…