Naaldwerk Taxi

Osu, Accra

‘n Nuwe naaldwerkprojek dwing my na Osu op ‘n Maandagmiddag.  Osu, die area in Accra waar dinge gebéúr. Die veelbesproke dínge hang natuurlik af van die spreker se persoonlike voorkeure en spesifieke situasie. Kommersiële, restaurant en naglewe spilpunt in Accra met kleurvolle handelsware op straat gesmous deur knaende verkopers.

Na drie jaar dink ek steeds soms dat dit wat ek nodig het sommer net gou-gou opgespoor gaan word en dat die tyd daarheen en terug ‘n weglaatbare klein faktor in die groot prentjie sal wees.  Hierdie keer, net soos al die ander kere tevore kom ek my Moses teë, want niks is ooit gou of eenvoudig hier nie. Vanmiddag is ook geen uitsondering nie.  Geen verkeersligte op pad werk nie en dit lyk asof die mense wat nie op pad na Osu is nie, reeds daarbinne is. Dit voel na meer as gewone chaos met meer as gewone heen-en-weer, kort, vinnige drafstappies en holrugmakery om tussen motors deur te kom. By die eerste naaldwerkwinkel sien ek sommer dadelik op die eienares se gesig hoe die growwe, geel, ritssluiter ewe skielik in bladgoud in haar gedagtes verander toe ek die prys vra. Sestig Rand? Rêgtig? Ek drafstap uit by die deur, spring oor ‘n sloot waaruit die gewone middaghitte die slegte reuk soos ‘n gordyn laat opwalm , skuur tussen twee motors deur, haal vinnig en vlak asem by die visstalletjie verby en waai vir Samson tussen die mooi leerhandsakke op pad na die tweede bron van naaldwerkplesier.

Hier spoor ek na baie rondkrap tussen stowwerige voorraad waarvan die eienares al jare terug vergeet het, my hartsbegeertetjies op.

In ‘n taxi na ‘n onderhandelde GHc15 op pad terug huis toe. Met die inklim besef ek weereens dat vanselfsprekende veiligheid, die uitsondering is. Ek moet die sitplekgordel onder die sitplek uitgrawe, dieselfde geld vir die plek waar dit moet indruk. Die knoppie is só verweer en flenters dat dit ‘n wonder is dat dit werk. Ek betwyfel die ruk-stop meganisme van die hele spulletjie, maar sit biddend stil langs die bestuurder. Kruipend oor kruisings beman deur vaak polisiemanne wat die effens geordende chaos totaal deurmekaar maak, is gelyk aan baie tyd wat ek met ‘n dosis klipharde musiek en ‘n skree-preek gebreinspoel word. ‘n Stukkie wysheid wat ek by die skreepredeker hoor is dat die ou tradisionele leiers en -hoofde nooit tronke gebou het nie. Tronke is deur die koloniale onderdrukkers gebou. En die res van die skreepreek kon ek nie volg nie, want hy skree toe verder in Twii en oor Paulus lei ek af.

Wat sou die hoofmanne destyds dan nou met moordenaars en diewe gedoen het? Van ‘n krans af gegooi? Lewendig begrawe?

‘n Entjie verder toe ek met toe oë en stywe maagspiere besef ons mik vir ‘n spasie te klein vir ‘n Smartcar, hoor ek ‘n harde sshhhhh gevolg deur ‘n baaffff!  Dieselfde tyd wat ek my oë oopmaak en die stoom by die enjinkap sien uitborrel sê die bestuurder: “Serious?”

“Oh Sir, your car is too hot, it is boiling, it needs water”, help ek.

“Ah, ah”, is al reaksie van die man.

Hy kruip steeds aan in die ry na die vaak polisieman in die middel van die kruising. Toe die verkeer weereens tot stilstand kom, klim hy uit en lig so terloops die enjinkap ongeveer tien sentimeter op, loer in en laat dit weer val.

Ek sit en wonder hoeveel van die fooi ek moet betaal as ek van hier af ‘n nuwe geleentheid moet soek. Beslis nie alles nie, maar foei tog, sy kar is stukkend en daar is sekerlik honger kinders by die huis. Nee, ek hoef nog nie ‘n ander taxi te soek nie, want steeds ry ons. Ek bied weer hulp aan en beduie ‘n pad met min verkeer, maar my hulp bly onnodig. ‘n Paar honderd meter verder draai ons by die garage in. Ek voel beter, want nou sal hy water ingooi, die enjin se binnegoed sal hou.

“I stop for fuel”, deel hy my mee.

“And water”, sê ek.

Wagtend by die garage merk ek die Jesusprentjie wat aan die truspieëltjie hang. Verweer deur die son, ‘n boodskap in ‘n plaaslike taal op die agterkant. Onderaan in klein skrif: Saintscents met ‘n Yahoo adres. Rêrig? ‘n Jesuskaartjie wat die kar laat lekkerruik? En seker nog ander heiliges ook as jy sou wou? Moet jy bid elke keer as jy die reuk kry? Of herinner dit ‘n mens dat soos die geur die kar vul, so is Jesus se genade en liefde om jou, die hele tyd?

Voorwaar ry ons by die garage weg sonder water. Weer in die verkeer, wel stadiger as tevore.

“The tank, it blew up. All the water came out.”

“Yes, I know, your car needs water.”

Steeds ry ons.

“Sir, you can stop here, thank you,” bied ek ‘n rukkie later aan.  Meer as bereid vir ‘n entjie se stap met my klein sakkie naaldwerkskatte. Stilweg hoop ek dat hy water by die nabye stalletjie sal koop om in die hittige enjin te gooi.

Steeds blyk dit nie nodig te wees nie, want hy ry teen dieselfde stadige pas verder en beduie vir ‘n man langs die pad of hy nie dalk ‘n taxi nodig het nie.

Nógeens het ek ‘n ondervindingskat in my Ghana boksie. Kannie wág om my man te vertel nie – maar nou eers vir die naaldwerk…